در سال های اخیر، با تحولاتی که در نظام مالیاتی کشور رخ داده، بسیاری از فعالان اقتصادی، صاحبان کسب وکار، حسابداران و حتی مدیران مالی شرکت ها با اصطلاحاتی روبرو شده اند که گاهی در ظاهر مشابه به نظر می رسند اما در واقع کارکرد و هدف متفاوتی دارند. دو مورد از رایج ترین این مفاهیم، کد اقتصادی و کد رهگیری مالیاتی هستند. اگرچه این دو مفهوم هر دو در فضای مالیاتی مورد استفاده قرار می گیرند، اما تفاوت هایی اساسی میان آن ها وجود دارد که شناخت دقیق آن برای پیشگیری از بروز خطا، جریمه های مالیاتی و تکالیف اشتباه الزامی است. در این مقاله، ابتدا به بررسی هرکدام از این دو کد می پردازیم، سپس تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری را به صورت دسته بندی شده از نظر تعداد ارقام، کاربرد، مخاطبان و اهداف تشریح خواهیم کرد.
کد اقتصادی چیست؟
به منظور بررسی تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری بهتر است هر یک را به صورت مجزا مورد بررسی قرار دهیم. کد اقتصادی یک شناسه ی یکتای ۱۲ رقمی است که توسط سازمان امور مالیاتی کشور به اشخاص حقوقی و برخی اشخاص حقیقی اختصاص داده می شود. هدف از صدور و اخذ کد اقتصادی، شناسایی فعالیت های اقتصادی، ثبت معاملات، صدور فاکتورهای رسمی و بررسی عملکرد مالیاتی واحدهای اقتصادی است.
داشتن کد اقتصادی برای ثبت در دفاتر قانونی، دریافت گواهی ارزش افزوده، شرکت در مناقصه ها، مزایده ها، انعقاد قرارداد با نهادهای دولتی و بسیاری از امور رسمی ضروری است. کد اقتصادی حکم شناسنامه مالیاتی واحد اقتصادی را دارد.
چه کسانی ملزم به دریافت کد اقتصادی هستند؟
تمام اشخاص حقوقی (شرکت ها) و اشخاص حقیقی دارای فعالیت اقتصادی که مشمول مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده هستند، باید این کد را دریافت کنند.
کد رهگیری مالیاتی چیست؟
در راستای اجرای طرح درگاه ملی خدمات مالیاتی و ماده ۱۸۶ قانون مالیات های مستقیم، ثبت نام مودیان مالیاتی در سامانه “my.tax.gov.ir” منجر به دریافت کدی به نام کد رهگیری مالیاتی می شود. این کد معمولاً یک شناسه ۱۰ رقمی است که به عنوان تاییدیه ثبت نام و فعال شدن مودی در نظام مالیاتی صادر می شود.
در بررسی تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری باید گفت کد رهگیری نشان می دهد که اطلاعات اولیه کسب وکار در سامانه مالیاتی ثبت شده و مراحل ابتدایی دریافت کد اقتصادی یا سایر خدمات مالیاتی آغاز شده است. این کد به صورت پیامکی یا از طریق پنل کاربری به مودی اعلام می شود و نقش کلیدی در پیگیری وضعیت پرونده مالیاتی دارد.
برخلاف کد اقتصادی که برای معاملات رسمی استفاده می شود، کد رهگیری یک ابزار پشت صحنه ای برای مدیریت و رصد فرآیندهای ثبت نامی مودیان است.
خدمات امین پایتخت نیک پارس: ثبت شرکت در ایران
بررسی تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری
در نگاه اول، هر دو کد مربوط به فرآیندهای مالیاتی هستند و برخی افراد به اشتباه آن ها را یکسان در نظر می گیرند. اما واقعیت این است که این دو کد تفاوت های ساختاری، کارکردی و کاربردی زیادی دارند.
مهم ترین تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری در موارد زیر است:
تعداد ارقام
- کد اقتصادی: دارای ۱۲ رقم است و ساختار مشخصی دارد که در سامانه های مالیاتی به رسمیت شناخته می شود. این کد ثابت بوده و قابل تغییر نیست مگر در شرایطی مانند انحلال یا ادغام شرکت.
- کد رهگیری: معمولاً یک کد ۱۰ رقمی است که پس از ثبت نام اولیه در سامانه مالیاتی صادر می شود. این کد ممکن است بسته به شرایط سامانه یا تغییرات ساختاری، در طول زمان تغییر کند یا کد جدیدی جایگزین شود.
کاربرد
کد اقتصادی:
کاربردهای مشخص و رسمی در معاملات، حسابداری و امور مالیاتی دارد. از جمله کاربردهای مهم آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- صدور فاکتور رسمی
- ثبت در دفاتر مالیاتی
- ارائه اظهارنامه مالیاتی
- دریافت گواهی ارزش افزوده
- شرکت در مزایده و مناقصه
- عقد قراردادهای رسمی
کد رهگیری:
کاربرد اصلی آن در پیگیری وضعیت ثبت نام مودی، مشاهده مراحل تکمیل پرونده مالیاتی و دریافت پیام های رسمی از سامانه امور مالیاتی است. این کد برای استفاده در سامانه مالیاتی لازم است اما در مبادلات رسمی جایگاه ندارد.
خدمات امین پایتخت نیک پارس: ثبت برند
مخاطبان
کد اقتصادی:
در بررسی تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری تمام اشخاص حقوقی (شرکت ها، مؤسسات، تعاونی ها) و اشخاص حقیقی دارای فعالیت اقتصادی رسمی هستند.
کد رهگیری:
تمام افرادی که در سامانه امور مالیاتی ثبت نام کرده اند، اعم از صاحبان کسب وکار، دارندگان جواز کسب، ثبت نام کنندگان سامانه مودیان، حتی در مراحل اولیه.
نکته مهم اینکه: دریافت کد رهگیری پیش از اخذ کد اقتصادی الزامی است.
اهداف
کد اقتصادی: یکی از مواردی که جز تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری، هدف اصلی هریک می باشد. هدف اصلی آن ایجاد شفافیت در تراکنش های مالی، جلوگیری از فرار مالیاتی، شناسایی دقیق فعالیت اقتصادی افراد و ثبت رسمی معاملات است. به همین دلیل، در ساختار قانونی کشور اهمیت بالایی دارد و درج آن روی فاکتور رسمی الزامی است.
کد رهگیری: هدف اصلی آن کنترل مراحل ثبت نام، مدیریت اطلاعات سامانه ای و بررسی صحت داده های ورودی به سیستم مالیاتی کشور است. این کد مانند یک شماره پرونده برای مودیان عمل می کند.
جمع بندی
با توجه به مطالب گفته شده، مشخص شد که تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری تنها در عدد و تعداد رقم نیست؛ بلکه ماهیت عملکردی آن ها نیز کاملاً متفاوت است. کد اقتصادی یک ابزار رسمی و قانونی برای انجام امور مالیاتی و تجاری است که پس از طی کامل مراحل ثبت نام صادر می شود. در مقابل، کد رهگیری یک شناسه سیستمی است که در مراحل ابتدایی ثبت نام صادر شده و بیشتر کاربرد داخلی برای پیگیری پرونده دارد.
عدم درک صحیح این تفاوت ها ممکن است موجب مشکلات جدی در فرآیندهای مالیاتی شود. به ویژه برای حسابداران و مدیران مالی شرکت ها، دانستن اینکه چه زمانی از کدام کد استفاده شود، اهمیت زیادی دارد. برای دریافت کد های اقتصادی، اخذ کارت بازرگانی و موارد این چنینی می توانید به تیم امین پایتخت نیک پارس اعتماد کنید.
سوالات متداول در مورد تفاوت کد اقتصادی و کد رهگیری
- آیا کد اقتصادی و کد رهگیری مالیاتی یکی هستند؟
خیر. کد اقتصادی یک کد رسمی ۱۲ رقمی است که برای انجام امور تجاری و مالیاتی استفاده می شود، اما کد رهگیری یک شناسه برای پیگیری ثبت نام مالیاتی است و کاربرد رسمی ندارد.
- دریافت کدام یک از این دو کد اولویت دارد؟
ابتدا باید در سامانه مالیاتی ثبت نام کرده و کد رهگیری دریافت کنید. پس از آن، مراحل صدور کد اقتصادی را پیگیری کنید.
- آیا می توان با کد رهگیری، فاکتور رسمی صادر کرد؟
خیر. صدور فاکتور رسمی فقط با داشتن کد اقتصادی امکان پذیر است.
- اگر کد اقتصادی نداشته باشیم، چه مشکلاتی پیش می آید؟
در صورت عدم داشتن کد اقتصادی، ممکن است فاکتورهای شما غیرمعتبر شناخته شده، دفاتر قانونی رد شوند یا شامل جریمه های مالیاتی شوید.
- از کجا می توان وضعیت کد رهگیری یا کد اقتصادی را بررسی کرد؟
از طریق سامانه my.tax.gov.ir می توانید وارد پنل کاربری شوید و وضعیت هر دو کد را مشاهده یا پیگیری کنید.
ثبت شرکت ، اخذ رتبه امین پایتخت نیک پارس ثبت شرکت و ثبت برند ، اخذ رتبه ، تغییرات شرکت امین پایتخت نیک پارس