
ایزو چیست ؟
ایزو (ISO) مخفف عبارت International Organization for Standardization سازمان بین المللی غیردولتی تشکیل یافته از نمایندگان مؤسسات استانداردسازی ملی است که در زمینه تدوین استانداردهای بین المللی فعالیت میکند. هدف این سازمان یکپارچهسازی تمامی فرایندها و روال انجام کارها با توجه به خواسته ها و شرایط قانونی تمامی کشورهاست. به طوری که زیر سایه استانداردهای تدوین شدهی آن، روند تولیدات تسهیل و میزان آنها نیز افزایش یابد.از آنجایی که ایزو یک سازمان بین المللی است در تمامی کشورهای عضو قابلیت اجرا دارد. بنابراین تمامی استانداردهایی که توسط ایزو وضع میشوند باید در همهی کشورهای عضو پیادهسازی و اجرا شوند. در حال حاضر حدود ۱۶۴ کشور در این سازمان عضویت دارند که ایران و سازمان استاندارد ملی ایران نیز یکی از آنها محسوب میشود.ا
یزو یک نهاد بین المللی غیر دولتی و مستقل است که در سال ۱۹۴۷ به طور رسمی در لندن پایه گذاری شد. در این نهاد کارشناسان استاندارد از سراسر جهان گرد هم آمده اند تا در مورد بهترین روش های انجام امور به توافق برسند؛ اموری مانند تغییرات آب و هوایی، مراقبت های بهداشتی، مدیریت کیفیت و حتی هوش مصنوعی. امروزه ۱۸۹ کشور عضو این نهاد هستند و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در سال ۱۹۶۰ به عضویت این نهاد درآمده است. ماموریت و چشم انداز اصلی نهاد ISO این است که زندگی را برای همه ساکنین در همه جای کره زمین آسان تر، ایمن تر و بهتر کند.
آشنایی با انواع ایزو و نحوه اخذ گواهینامه ایزو
ایزو نوعی استاندارد بین المللی است که الزامات، راهکارها و خط مشی های ارزنده ای را برای پاسخگویی به انواع دغدغه های جامعه، سازمان ها و کسب و کارهای مختلف ارائه می دهد. اغلب ما عبارت iso 9001 را شنیده ایم که مربوط به مدیریت کیفیت است. اما iso فقط منحصر به مدیریت کیفیت کالاها و خدمات نیست بلکه موضوعات بسیار گسترده ای را پوشش می دهد از جمله هوش مصنوعی، امنیت اطلاعات، حریم خصوصی، مبارزه با رشوه، مسئولیت اجتماعی شرکت ها و سازمان ها، مسائل زیست محیطی، مدیریت استفاده از انرژی، مدیریت ریسک، بهداشت و ایمنی کار، پایداری رویداد. در این مقاله ابتدا به طور مفصل با انواع ایزو آشنا خواهید شد. قطعا از تعدد و تنوع این استانداردها تعجب خواهید کرد. سپس اطلاعات جامعی در مورد نحوه اخذ ایزو دریافت خواهد شد. با ما همراه باشید.

چرا ایزو اهمیت دارد؟
همانطور که پیشتر نیز بیان شد، ایزو سازمان بین المللی استانداردسازی است که تمامی استانداردهای تدوین شده توسط آن مورد تأیید کشورهای عضو قرار گرفته است. بنابراینبعد از ثبت شرکت و یا ثبت برند هر شرکت و یا مؤسسهای که بتواند از علائم ایزو بر روی محصولات خود استفاده نماید، در واقع توانسته است کیفیت و برتری محصولات خود را به اثبات رسانده و مزیت رقابتی کسب کند و این یعنی موفقیت در عرصه تجارت جهانی و داد و ستد در سطح بین المللی.
علامت های استاندارد ایزو ISO
- به عنوان مثال ISO 14001 نشان دهنده تعهد یک کمپانی به محیط زیست است.
- هر کدام از علامتهای استانداردی که توسط ایزو تدوین شده است، به شکل کُدی میباشد که مرتبط با موضوعی خاص است.
- به این معنا که اگر بتواند نشان ISO 14001 را دریافت نماید، یعنی موفق شده است که در حین فعالیت های خود مسائل اکوسیستم را در نظر گرفته و در دراز مدت برای پاکیزه ماندن محیط زیست برنامه های عملی داشته و آنها را نیز به درستی اجرا نماید.
- به همین ترتیب ISO 9001، ISO 22000، HACCP و … هر یک به موضوعی خاص ارتباط دارند و بسته به نوع شرکت میتوانند اتخاذ شوند. لازم به ذکر است برخی از استانداردها همچون ISO 9001 و ISO 14001 از جمله استانداردهایی هستند که عمومیت دارند به طوری که تمام شرکتها میتوانند برای اخذ آنها اقدام نمایند اما برخی استانداردها همچون استاندارد HACCP چون تنها مختص شرکتهای تولید کننده مواد غذایی میباشد فقط توسط این نوع شرکتها قابل اخذ میباشد.
مفاهیم برخی از واژه های استاندارد ایزو
مفاهیم برخی از واژه های استاندارد ایزو به شرح زیر میباشند:
- کیفیت
خواص و ویژگیهای یک خدمت و یا یک محصول است که با الزامات قانونی مطابقت داشته و برطرف کننده نیازها و انتظارات مشتریان میباشد.
- مشتری
بطور مثال فرد و یا سازمانی است که ابتدا محصول را دریافت کرده و سپس بر روی آن فرایندی را انجام میدهد.
- مصرف کننده
بصورت خلاصه فرد و یا سازمانی است که محصول را دریافت کرده و آن را به مصرف میرساند.
- عرضه کننده
فرد و یا سازمانی است که ارائه دهنده خدمت و یا محصولی خاص میباشد.
- تولید
محصول فرایندهای ملموس است که توسط تمامی حواس قابل درک است.
- خدمت
فرایندی که قابل لمس نیست اما توسط ادراک قابل فهم است.
- عدم انطباق
برآورده نشدن یک نیازمندی در سازمان که شامل استانداردهای فنی و قوانین و مقررات دستورالعملهای ابلاغی میباشد.
- اقدام اصلاحی
مجموعه فعالیتهایی که هدف آن شناسایی عوامل به وجود آورنده مشکل و رفع آنهاست.
- اقدام پیشگیرانه
شناسایی عوامل و علتهای بالقوه که از ایجاد مشکل در آینده جلوگیری نماید.

انواع استانداردهای ایزو
استانداردهای ایزو انواع مختلفی دارند که هر کدام مختص یکی از موضوعات و دغدغه های جامعه بشری است. برخی به صورت سری یا family هستند و چند نوع استاندارد را در بر می گیرند، مانند سری استاندارد iso 9000؛ برخی به صورت تکی هستند مانند iso 13485. همچنین توجه داشته باشید برخی انواع ایزو دارای گواهینامه هستند. یعنی شرکت یا سازمان بعد از پیاده سازی الزامات مربوط به یک نوع ایزو، گواهینامه آن را دریافت می کند، مانند گواهینامه iso 42001؛ اما برخی صرفا راهنمایی ها و خط مشی هایی را جهت بهبود عملکرد در حوزه ای خاص ارائه می دهند مانند ایزو ۳۱۰۰۰ که برنامه ها و شیوه هایی را برای مدیریت ریسک فراهم می کند.
در ادامه به صورت مختصر با مهمترین انواع ایزوها آشنا خواهید شد.

اخذ ایزو ISO 9000 استانداردهای مربوط به سیستم مدیریت کیفیت
ایزو ۹۰۰۰ یک استاندارد شناخته شده جهانی است که به سازمان ها و شرکت ها در هر اندازه ای که باشند، کمک می کند تا عملکرد خود را بهبود داده و انتظارات مشتری را برآورده نمایند. در این خانواده گواهینامه iso 9001:2015 به عنوان یک مدرک ارائه می شود.طبق آخرین آمار سایت iso.org، ایزو ۹۰۰۱ به عنوان پرکاربردترین استاندارد در سراسر جهان شناخته شده و بیش از یک میلیون گواهینامه برای آن در ۱۸۹ کشور صادر شده است.
این استاندارد برای انواع شرکت ها، سازمان ها، کارخانجات در بخش تولید، خدمات، مراقبت های بهداشتی، آموزش، خدمات دولتی و سازمان های غیر انتفاعی قابل اجرا و پیاده سازی می باشد.استانداردی که هدف از تدوین آن ایجاد یک الگوی بین المللی جهت پیادهسازی و استقرار سیستمهای مدیریت کیفیت و نیز تضمین کیفیت بوده است. استانداردی که به فرآیند تولید خدمت و یا محصول داده میشود نه به خود محصول و در تمامی سازمانها چه خدماتی، چه تولیدی و چه پژوهشی کاربرد دارد.
ایزو ۹۰۰۱ الزامات ایجاد، نگهداری و بهبود مستمر سیستم مدیریت کیفیت را مشخص می کند و طیف وسیعی از موضوعات را شامل می شود از جمله: رهبری، برنامه ریزی، پشتیبانی، عملیات، ارزیابی عملکرد و بهبود. داشتن گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ برای هیچ سازمان و ارگانی اجباری نیست اما به سازمان ها کمک می کند تا با تاکید بر رضایت مشتری و ارتقای مستمر سیستم مدیریت کیفیت، به کیفیت محصولات و خدمات خود در تمام ابعاد، بیفزایند.

اخذ ایزو ۱۴۰۰۰، استانداردهای مدیریت محیط زیست
معروف ترین استاندارد این گروه، ایزو ۱۴۰۰۱ است. این استاندارد ابزارهایی را برای رویکرد استراتژیک به مسائل زیست محیطی در انواع سازمان ها، شرکت ها و کارخانجات ارائه می دهد. همچنین به مدیریت شرکت، کارکنان و سایر ذینفعان این اطمینان را می دهد که اثرات و شاخص های زیست محیطی در حال اندازه گیری، پایش و بهبود هستند.
استانداردی که هدف از تدوین آن مسائل مرتبط با مسائل زیست محیطی بوده است. استانداردی که به واحدهایی که در دراز مدت دارای برنامه عملی برای پاکیزه ماندن محیط زیست و نیز در صدد اجرای این برنامه ها هستند، تعلق میگیرد. این واحدها میتوانند واحدهای تولیدی و خدماتی و نیز کلیه صنایع باشند.
OHSAS 18001
استانداردی که هدف از تدوین آن ارزیابی بهداشت شغلی و مدیریت ایمنی بوده است. استانداردی قابل امتیازبندی که در تمامی واحدهای تولیدی و خدماتی کاربرد دارد.

اخذ ایزو ۲۷۰۰۰، استانداردهای سیستم های مدیریت امنیت اطلاعات
یکی از دغدغه های امروز جامعه و کسب و کارهای مختلف، امنیت فناوری اطلاعات، امنیت سایبری و حفاظت از حریم خصوصی در فضای مجازی و اینترنت است. ایزو ۲۷۰۰۱ شناخته شده ترین استاندارد برای سیستم های مدیریت امنیت اطلاعات (ISMS) است. بیش از ۱۲ استاندارد در سری استاندارد ایزو ۲۷۰۰۰ وجود دارد که سازمان ها و بخش های مختلف را قادر می سازد امنیت دارایی های مالی خود را مدیریت کنند. مهمترین این دارایی ها عبارتند از:
- اطلاعات مالی
- مالکیت معنوی
- داده های کارکنان
- داده هایی که توسط اشخاص ثالث به سازمان سپرده شده است.
اخذ ایزو ۲۶۰۰۰، استانداردهای مسئولیت اجتماعی شرکت ها
احترام به جامعه و محیط، یک عامل حیاتی برای موفقیت است. ایزو ۲۶۰۰۰ برای شرکت ها و سازمان هایی طراحی و عرضه شده که این مهم را درک کرده اند. این استاندارد در سال ۲۰۱۰ بعد از پنج سال مذاکره بین نمایندگان مختلفی از دولت ها، سازمان های غیر دولتی، صنعت، گروه های مصرف کننده و سازمان های کارگری از سراسر جهان تدوین شده است. بنابراین نشان دهنده یک اجماع و مشارکت بین المللی می باشد. این استاندارد بر خلاف سایر انواع ایزو به ارائه الزامات نمی پردازد، بلکه به روشن شدن مسئولیت اجتماعی هر سازمان و شرکت می انجامد. به کسب و کارها کمک می کند تا اصول را به اقدامات موثر تبدیل کنند و بهترین شیوه ها را در ارتباط با مسئولیت اجتماعی خود پیاده سازی کرده و به اشتراک بگذارند.
اخذ ایزو ۲۲۰۰۰، استانداردهای مدیریت ایمنی غذا
یکی از موضوعات مهم امروز جامعه انسانی، ایمنی و سلامت مواد غذایی است. وجود استانداردهایی برای ایمنی و سلامت غذای مصرفی انسان به دلایل زیر ضرورت دارد:
- گسترش کاربرد انواع کود و سم در کشاورزی؛
- گسترش کاربرد انواع افزودنی های شیمیایی در صنایع تبدیلی کشاورزی و کارخانجات مواد غذایی؛
- تغییر سبک خوراک دام و طیور و اضافه کردن افزودنی های مختلف؛
- افزایش تولید مواد غذایی تراریخته؛
- اصلاح نژاد انواع بذر و نهال.
همه تولید کنندگان و عرضه کنندگان مواد غذایی در برابر رفاه و سلامتی مصرف کنندگان خود مسئولیت دارند. استانداردهای مدیریت ایمنی مواد غذایی به سازمان ها کمک می کند تا خطرات ایمنی مواد غذایی را شناسایی کنند و با همکاری سایر سازمان های مرتبط، اطمینان در فرآورده های غذایی را فراهم نمایند. این استاندارد مراحل تولید، زنجیره تامین و توزیع مواد غذایی را شامل می شود.
استانداردی که هدف از تدوین آن ایمنی غذا در هر مرحله از زنجیره غذایی بوده است. به عبارت دیگر رعایت نکاتی که از ایجاد مخاطرات بیماری زایی غذایی هنگام مصرف جلوگیری نماید. استانداردی که توسط تولید کنندگان مواد اولیه مستقر در کارخانه های تولید مواد غذایی و خوراک دام ، فروشگاه های خرده فروشی، عوامل مرتبط با حمل و نقل و انبارش و … قابل دریافت خواهد بود.
ISO /IEC 17020 ( مشخص کننده معیارهای عمومی سازمانهای بازرسی کننده)، ISO /IEC 17025، ISO/TS 16949، HACCP، IMS و HSE از دیگر استانداردهای ایزو میباشند که با هدفی خاص تدوین شده و مورد استفاده قرار میگیرند.
اخذ ایزو ۳۱۰۰۰، استانداردهای مدیریت ریسک
موفقیت بلند مدت یک سازمان یا کسب و کار به عوامل مختلفی بستگی دارد. یکی از مهمترین مسائل مدیریت ریسک است. این موضوع با وجود تحولات سریع تکنولوژی و تجهیزات ارتباطی جهان امروز، اهمیت بیشتری یافته است. تغییرات غیر منتظره، ریسک های متعددی را برای کسب و کارها به وجود می آورند. به همین دلیل iso 31000 طراحی و عرضه شده است. این استاندارد راهنمای روشن و موثری برای دنیای عدم قطعیت امروزی فراهم می کند و به سازمان ها کمک می کند تا:
- احتمال دستیابی به اهداف را افزایش دهند؛
- فرصت ها و تهدیدها را شناسایی کنند؛
- برای مقابله با ریسک ها منابع را به طور موثر تخصیص دهند.
این نوع ایزو گواهینامه ارائه نمی کند بلکه راهنمایی هایی برای برنامه های ممیزی داخلی و خارجی ارائه می دهد تا سازمان ها بتوانند از طریق آنها شیوه های مدیریت ریسک خود را با یک معیار بین المللی سنجش نمایند و از این طریق اصول صحیح مدیریت و حاکمیت موثر را اجرا کنند.

اخذ ایزو ۳۷۰۰۱، استانداردهای مدیریت ضد رشوه
شفافیت و اعتماد مهمترین ارکان اعتبار هر سازمانی هستند و هیچ چیز بیشتر از رشوه این اعتبار را تضعیف نمی کند. ایزو ۳۷۰۰۱ به این منظور طراحی و ارائه شده که سازمان ها با اتخاذ سیاست های ضد رشوه، آموزش، نظارت، ارزیابی و بررسی های لازم جهت پیشگیری، شناسایی و رسیدگی به رشوه خواری، با این موضوع مبارزه کرده و رویه های لازم را پیاده سازی نمایند. این استاندارد از انعطاف لازم برای کاربری در تمام سازمان ها و ارگان ها، در تمام کشورهای جهان برخوردار است.
اخذ ایزو ۴۲۰۰۰، استانداردهای فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی و سیستم مدیریت
در این خانواده گواهینامه iso 42001:2023 اعطا می شود. این استاندارد برای شرکت ها و سازمان هایی طراحی شده که محصولات یا خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی عرضه می کنند یا از آنها استفاده می نمایند. ایزو ۴۲۰۰۱ خط مشی ها، اهداف و راهنمایی های ارزشمندی را در جهت تولید و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی ارائه می دهد. این حوزه از فناوری به سرعت در حال رشد است و اطمینان از ملاحظات اخلاقی، شفافیت و یادگیری مستمر در مورد آن ضرورت دارد. مدیریت ریسک و فرصت ها، صرفه جویی در هزینه و افزایش بهره وری از دیگر مزایای ایزو ۴۲۰۰۱ است.
اخذ ایزو ۵۰۰۰۱، استانداردهای مدیریت انرژی
یکی از موضوعات مهم دنیای امروز مدیریت کارآمد انرژی، حفظ منابع، استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و بهبود روش های استفاده از انرژی است. در این زمینه استاندارد iso 50001 از سوی سازمان بین المللی ایزو تعریف و طراحی شده است. این استاندارد روشی عملی و کاربردی برای تمام بخش ها، در جهت بهبود مصرف انرژی از طریق توسعه سیستم مدیریت انرژی (EnMS) ارائه می دهد. همچنین چارچوبی فراهم می کند تا سیاست هایی برای استفاده کارآمد از انرژی تدوین شود، اهداف کمی و خط مشی هایی در این راستا تعیین شده و نوع داده ها، نحوه اندازه گیری و پایش آنها مشخص شود. در این صورت می توان مدیریت انرژی را به طور مداوم بهبود بخشید.

اخذ ایزو ۴۵۰۰۱، استانداردهای مرتبط با بهداشت و ایمنی کار
ایزو ۴۵۰۰۱ برای سازمان ها و شرکت هایی طراحی و عرضه شده که در آنها ایمنی کارکنان، کاهش خطرات محیط کار و ایجاد شرایط کاری بهتر اهمیت دارد. بر اساس گزارش سازمان بین المللی کار، روزانه بیش از ۷۶۰۰ نفر در دنیا، جان خود را به خاطر حوادث یا بیماری های ناشی از کار، از دست می دهند. کمیته ایزو متشکل از کارشناسان ایمنی و بهداشت شغلی برای توسعه یک استاندارد بین المللی که پتانسیل نجات تقریبا ۳ میلیون نفر در سال را دارد، تلاش می کند.
اخذ ایزو ۱۳۴۸۵، استانداردهای مرتبط با مدیریت کیفیت تجهیزات پزشکی
ایزو ۱۳۴۸۵ به موضوع بسیار مهم ایمنی و کیفیت در صنعت تجهیزات پزشکی اختصاص دارد. منظور از تجهیزات پزشکی ابزار یا ماشین آلاتی هستند که برای تشخیص، پیشگیری یا درمان بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند. با توجه به اهمیت این تجهیزات در سلامتی و کیفیت زندگی انسان ها، وجود محدودیت ها و الزامات قانونی در مورد آنها ضرورت دارد. ایزو ۱۳۴۸۵ مربوط به تمام مراحل چرخه عمر محصول از جمله تحویل و خدمات پس از فروش این تجهیزات است.
اخذ ایزو ۱۷۰۲۵، استانداردهای مربوط به آزمایشگاه های تست و کالیبراسیون
استاندارد ایزو ۱۷۰۲۵ بر شایستگی آزمایشگاه افزوده و آنها را قادر به تولید نتایج معتبر می گرداند. نتایجی که مورد اعتماد مخاطبان قرار گیرد. این استاندارد برای تمام مکان هایی که آزمایش، نمونه برداری یا کالیبراسیون انجام می دهند قابل اجرا است، اماکنی مانند:
- آزمایشگاه های دولتی، غیر دولتی، تحقیقاتی، دانشگاهی، صنعتی و پزشکی؛
- سازمان های بازرسی و نظارتی؛
- سازمان های صدور گواهینامه های محصول.
اخذ ایزو ۲۰۱۲۱، استانداردهای مربوط به سیستم مدیریت پایداری رویداد
استاندارد ایزو ۲۰۱۲۱ به سازمان و کسب و کارها کمک می کند تا پایداری و مانایی را به طور یکپارچه در تمام ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در نظر داشته باشند. جایی که تلاش می شود یک میراث پایدار از کسب و کار باقی بماند، این استاندارد می تواند راهنمایی ها و الزامات موثری ارائه دهد. iso 2021:204 سازمان ها را به سمت اقداماتی سوق می دهد که به طور آگاهانه و اخلاق مدارانه دوست دار محیط زیست و منافع اقتصادی و اجتماعی عمومی باشد. مزایای این استاندارد عبارتند از:
- کاهش اثرات زیست محیطی رویدادها؛
- تقویت رویکردی جامع به اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی؛
- بهبود تعامل و رضایت ذینفعان و جامعه؛
- تقویت اعتبار سازمانی و ارزش برند.
اخذ ایزو ۱۰۰۱۵، استانداردهایی برای مدیریت شایستگی و توسعه افراد
آموزش متناسب و مستمر یکی از ویژگی های سازمان ها و کسب و کارهای موفق و پیشرو است. ایزو ۱۰۰۱۵ دستورالعمل هایی را در جهت ایجاد، پیاده سازی و حفظ سیستم هایی جهت مدیریت شایستگی و توسعه افراد ارائه می دهد. این سیستم ها بر انطباق محصولات و خدمات با انتظارات مشتریان و ذینفعان، تاثیر مثبت می گذارند. این سند برای انواع سازمان های کوچک و بزرگ در تمام بخش ها قابل استفاده است.
اخذ ایزو ۱۰۰۰۲ و ۱۰۰۰۴، استانداردهایی برای رضایت مشتری
ایزو ۱۰۰۰۲ دستورالعمل هایی ارائه می کند که از طریق آنها سازمان بتواند به بهترین شکل به شکایات مربوط به محصولات و خدمات سازمان رسیدگی نمایند. این فرآیند شامل برنامه ریزی، طراحی، توسعه، بهره برداری، نگهداری و بهبود است. این سند به جنبه های زیر می پردازد:
- افزایش رضایت مشتری با ایجاد محیطی مشتری مدار که امکان دریافت هرگونه شکایت مخاطبان را فراهم می آورد؛
- مشارکت و تعهد مدیریت ارشد از طریق تخصیص منابع کافی و آموزش کارکنان برای دریافت و رسیدگی به شکایات؛
- شناخت و رسیدگی به نیازها و انتظارات مشتریان؛
- ارائه یک فرآیند آسان و قابل دسترس به شاکیان؛
- تجزیه و تحلیل و ارزیابی شکایات به منظور بهبود کیفیت محصولات و خدمات.
استاندارد ایزو ۱۰۰۰۴ مشابه ایزو ۱۰۰۰۲ بوده با این تفاوت که فرآیندهایی را برای نظارت و سنجش رضایت مشتری فراهم می آورد.
بروز رسانی استانداردهای ISO
حال که با انواع ایزو آشنا شدید لازم است بدانید همه استانداردهای ISO هر پنج سال یک بار مورد بازنگری قرار می گیرند. این بازنگری با هدف اصلاحات و اعمال تغییرات استاندارد، متناسب با تغییرات حوزه مربوطه است. اگر دقت کرده باشید در گواهینامه iso علاوه بر کد، عددی مربوط به سال دیده می شود. این عدد نشان دهنده آخرین نسخه و بازبینی مربوط به آن استاندارد است. به عنوان مثال گواهینامه iso 9001:2023 ، به معنای گواهی ایزو ۹۰۰۱ مربوط به بازبینی سال ۲۰۲۳ است.

مراحل دریافت گواهینامه ایزو
شرکت یا سازمانی که اخذ گواهینامه ایزو را دارد ابتدا باید با انواع ایزو آشنا شده و بداند کدام گواهینامه را می تواند با توجه به نوع و شرایط کسب و کار خود می تواند دریافت دارد. برای آگاهی از این موضوع تماس با مشاور اخذ ایزو ضرورت دارد. در مرحله بعد باید CB یا مراکزی که صلاحیت کافی برای ارائه گواهینامه مورد نظر را دارند، انتخاب نماید.
- ارزیابی و بررسی کلیه مدارک و مستندات سازمان که شامل طراحی کلی سیستم، دستورالعملها و روشهای اجرایی میباشد در محل سازمان متقاضی. در واقع در این مرحله وضعیت کنونی سازمان و ماهیت آن مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد.
- بررسی رویه اجرایی سوابق و مستندات. به عبارت بهتر بررسی و ارزیابی عملکرد سیستم که از طریق بازدید از قسمتهای مختلف سازمان متقاضی با هدف بررسی انطباق فعالیتهای جاری با الزامات استانداردها و کلیه مستندات صورت میگیرد.
- رفع عدم انطباق در صورت وجود.
- ثبت و صدور گواهینامه ایزو که پس از مشاهده شواهد عینی و یا مشاهده اقدامات اصلاحی جهت رفع عدم انطباق صورت میگیرد.
لازم به ذکر است گواهینامه های ایزو به صورت ۳ ساله صادر میشوند. سال دوم و سوم سازمان گواهی دهنده به منظور حصول اطمینان از ادامه رویه سازمان مطابق با استانداردها و سیستم طراحی شده ارزیابی مراقبتی انجام میدهد.
-
مرحله اول
شرکت یا موسسه متقاضی گواهینامه ایزو ابتدا باید مقدماتی را در سازمان یا کارخانه خود ایجاد نماید. آماده سازی و پیاده نمودن ملزومات، تشریفات و مقررات در کل فرآیندهای سازمان، در تک تک واحدها باید با حساسیت و دقت زیاد انجام گیرد. از آن جایی که عموما سازمان ها با این قواعد و ملزومات آشنایی ندارند از موسسات مشاور اخذ ایزو کمک می گیرند. روش دیگر این است که یکی از کارکنان خود را برای آموزش در دوره iso اعزام می کنند. برای دریافت راهنمایی های لازم می توانید به ثبت شرکت و اخذ رتبه نیک پارس مراجعه نمایید.
-
مرحله دوم
در مرحله بعد باید مستندات مورد نیاز جمع آوری شوند. در این مرحله CB انتخابی راهنمایی های لازم را ارائه خواهد کرد.
-
مرحله سوم
این مرحله شامل آموزش تمام کارکنان و کارگران مرتبط با گواهینامه مورد نظر است. بدون این آموزش ها پیاده سازی و اجرای درست الزامات محقق نخواهد شد.
-
مرحله چهارم
در این مرحله باید الزامات را طبق چک لیست مدون هر گواهینامه ایزو پیاده سازی و اجرا نمود.
-
مرحله پنجم
بعد از اطمینان از این مرحله باید ممیزی داخلی انجام شود. این مرحله تمام خلاها، خطاها و مسیرهای انحرافی شناسایی شده و تغییرات لازم برای اصلاح اعمال می گردد.
-
مرحله ششم
در مرحله نهایی ممیزی توسط مرجع صدور گواهینامه ایزو انجام شده و در صورت اجرایی شدن تمام مستندات، تایید لازم ارائه خواهد شد. در این صورت گواهینامه صادر می گردد. ممکن است برخی قسمت ها دچار اشکال باشند. در این صورت اصلاحات لازم لیست خواهند شد. بعد از انجام اصلاحات گواهینامه iso صادر می شود.
توجه داشته باشید که گواهینامه به مدت سه سال اعتبار دارد. در این مدت فرآیندهای ایزو باید به طور کامل رعایت شده و در تمام واحدها نهادینه گردد.
نقش مؤسسات خصوصی در اخذ ایزو
هر چند که مراحل اخذ گواهینامه ایزو برای تمامی استانداردهای آن تقریباً مشابه هم است، اما در اجرا دارای تفاوتهای ساختاری زیادی میباشد. به همین دلیل بهتر است برای اخذ گواهینامه ایزو از خدمات یک موسسه حقوقی که دارای کارشناسان و متخصصین با تجربه در حوزه های حقوقی و مهندسی میباشد استفاده شود تا پیادهسازی و اخذ هر نوع استانداردی در سازمان به بهترین نحو صورت بگیرد.
منظور از CB چیست؟
برای دریافت گواهی ایزو باید به CB (certification Body) یا مراجع معتبر مراجعه نمایید. در غیر این صورت گواهینامه شما معتبر نخواهد بود. مراجعی معتبر هستند که از سوی مراکز زیر تایید صلاحیت شده باشند:
- مجمع بین المللی تایید صلاحیت (IAF: International Accreditation Forum)
- سرویس اعتباری مراجع صدور اروپا (ASCB: Accreditation Service for Certifying Body)
- مرکز ملی تایید صلاحیت ایران (NACI: National Accreditation of Iran)
لازم به ذکر است این مرکز زیر نظر مستقیم رئیس سازمان ملی استاندارد ایران و به عنوان مرکزی مستقل فعالیت دارد.
در یک تقسیم بندی کلی انواع گواهینامه ایزو به سه دسته طبقه بندی می شوند:
- گواهینامه سیستم های مدیریت کیفیت مانند: iso 9001:2015، iso 14001:2015، iso 45001:2018.
- گواهینامه محصولات، خدمات و فرآیندها مانند: iso 10002، iso 31000.
- گواهینامه اشخاص مانند iso/iec 17024.
در مورد هر یک از انواع ایزو، نهادهایی که برای صدور گواهینامه صلاحیت دارند در سایت مراکز یاد شده لیست شده اند. از طرفی وقتی گواهینامه معتبر باشد، در سایت IAF و ASCB رجیستر می گردد. بنابراین قبل از اینکه با شرکت یا موسسه ای به عنوان CB قرارداد ببندید، حتما در مورد صلاحیت مرجع، تحقیقات لازم را به عمل آورید. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با موسسه ثبت شرکت و اخذ رتبه نیک پارس تماس حاصل فرمایید.
فرآیند دریافت ایزو زمانبر بوده و به سرعت انجام نمی شود. زیرا نیازمند پیاده سازی و استقرار سیستم های ویژه ای است. بنابراین به شرکت هایی که وعده های دروغین می دهند اعتماد نکرده و پول و زمان خود را تلف نکنید. در ادامه برخی مدارک و شرایط لازم جهت اخذ گواهینامه ایزو تشریح خواهد شد.

مدارک و شرایط لازم اخذ ایزو ISO
برای دریافت گواهینامه ایزو باید شرایطی برقرار بوده و مدارکی فراهم گردد. برخی از مهمترین شرایط عبارتند از:
- دریافت مجوزهای حاکمیتی برای فعالیت ؛
- شرکت ثبت شده؛
- الزامات قانونی مربوط به کسب و کار متناسب با قوانین هر کشور.
برخی از مهمترین مدارک جهت اخذ ایزو عبارتند از:
- مدارک فنی و تخصصی مانند مستندات مربوط به نوع فعالیت، استقرار الزامات، اقدامات داخلی و ممیزی؛
- مدارک حقوقی و قانونی مانند اسناد ثبت شرکت یا ثبت برند.
ثبت شرکت ، اخذ رتبه امین پایتخت نیک پارس ثبت شرکت و ثبت برند ، اخذ رتبه ، تغییرات شرکت امین پایتخت نیک پارس